Dat het wereldeconomisch niet zo lekker gaat, ervaren de meesten aan den
lijve. De koopkracht holt achteruit en het consumentenvertrouwen heeft
eveneens een dalende trend ingezet. Fotografe Jacqueline Hassink vroeg
zich af of de wereldwijde crisis ook haar weerslag heeft gehad bij de veertig grootste multinationals volgens de Fortune's Global 500 waarbij ze in 1993 de bestuurskamers mocht fotograferen. Voor The Table of Power 2 bezocht Hassink in 2009 Europa's opnieuw de veertig grootste multinationals volgens de Fortune's Global 500. Omdat banken en andere financiële instellingen zo'n grote rol hebben gespeeld in de recente economische crisis, heeft Hassink deze ook opgenomen in haar nieuwe boek.
Als je wilt weten wie iemand is en hoe iemand is, neem je een kijkje bij ze thuis. Hun interieurs verraden soms meer dan ze zouden wensen. Dat is ongeveer het concept dat Jacqueline Hassink hanteerde toen ze in 1995 aan haar fotoproject, The Table of Power, begon. Ze benaderde de destijds 40 grootste multinationals van Europa met de vraag of ze hun vergadertafels mocht fotograferen. Niet de CEO's, maar alleen hun tafels.
Uiteraard ging het Hassink niet om de esthetische kwaliteiten van de tafels en de vergaderruimte waar ze in staan. Dat is ook aan de uitvoering van het boek te zien: het is in een klein formaat uitgegeven en de foto's zijn op mat papier afgedrukt. Hassink ging het om het concept. Het zijn plekken van macht, tafels van macht. De beslissingen die aan deze tafels worden genomen hebben potentieel invloed op miljoenen mensen. En op het beeld van de wereld om ons heen. Wanneer je de foto's ziet, word je gedwongen om na te denken over de beslissingen die aan deze tafels worden genomen en al zijn genomen.
uit: Jacqueline Hassink. The Table of Power 2 (Hatje Cantz, 2012)
Niet iedere multinational verschafte Hassink toegang tot hun machtscentrum. De consequentie was dan echter wel dat de desbetreffende multinational op zwart ging in het boek: geen foto leverde een zwarte bladzijde op. Dit is één van de meest spannende onderdelen van het boek. Waarom wilden ze niet meewerken? Hassink geeft hier achterin het boek meer inzicht in. Van ieder bedrijf wordt verklaard of ze meewerkten of niet, wat voor bijzonderheden ze aantrof en de achtergrond van de 'table of power'. Sommige bedrijven die niet meewerkten gaven als reden op dat het uit veiligheidsoverwegingen was, zoals de SHELL. Anderen gaven daarentegen geen enkele reden op. De beste smoes om niet mee te werken was dat 'het interieur werd vernieuwd en dat die oude tafel die ze nu hadden geen gezicht meer was'. Dat was 1995. Hoe zit dat nu?
uit: Jacqueline Hassink. The Table of Power 2 (Hatje Cantz, 2012)
Vandaar dat ze in 2009 opnieuw de grootste 40 multinationals van Europa benaderde met een soortgelijke vraag. En opnieuw honoreerde slechts een deel van de bedrijven haar verzoek: van de 40 stemden 29 in met haar voorstel. Hassink vroeg zich niet alleen af of de top veertig van Europese multinationals van haar vorige boek uit 1993 ook in die van 2009 zouden voorkomen maar tegelijkertijd welke globale ontwikkelingen invloed hebben gehad op de samenstelling van die lijst. Hoe zit het bijvoorbeeld met de economische verhoudingen tussen Europa en Azië of de Verenigde Staten?
Anders dan in haar vorige boek, is er nu een meer prominente rol voor achtergrondgegevens. Hassink presenteert haar bevindingen in The Table of Power 2 zowel in woord als beeld. De laatste vijftig pagina's van haar boek geven, onder de titel The Table of Power Laboratory, een uitgebreid, cijfermatig overzicht van de door haar zelf gestelde vragen. Zo levert haar vraag "How has revenue for each European company on Fortune's Global 500 that participated in both Table of Power-projects changed over the fifteen-year period between the two projects?" een indrukwekkende serie kolommen met daarin de inkomstenontwikkeling van de jaren 1995, 2000, 2005, 2009 en 2010. Hoewel in vrijwel alle gevallen er een ruime procentuele groei tussen 1995 en 2010 te zien is, levert een nadere bestudering van de cijfers een veel genuanceerder beeld op. Na de topjaren 2005 en 2009 is een sterk negatieve tendens zichtbaar.
uit: Jacqueline Hassink. The Table of Power 2 (Hatje Cantz, 2012)
Ook is de vormgeving ten opzichte van het vorige boek anders. Vormgeefster Irma Boom, die al eerder verantwoordelijk was voor de vormgeving van Hassink's boek Car Girls, heeft bij de nieuwe uitgave bewust afstand genomen van het eerste boek. Paste de eerste uitgave van Table of Power nog in de palm van je hand, bij de Table of Power 2 is het formaat een stuk royaler. Ook heeft de mosgroene omslag plaatsgemaakt voor signaalrood. En leverde een weigering tot deelname aan het project bij het eerste project nog een zwarte bladzijde in het boek op, in de nieuwe uitgave resulteert dit in een lichtgrijs vierkant met een kruis daar doorheen.
Het gevaar bij een dergelijk project is dat het boek je met een overheersend gevoel van déjà vu achterlaat. Dat is niet het geval. Table of Power 2 werkt zowel in combinatie met haar vorige boek als als een zelfstandig project. Een aanrader.
Jacqueline HassinkThe Table of Power 2
224 bladzijden
Prijs € 58,00
Hatje Cantz
ISBN 978-3-7757-3214-7
Verschenen januari 2012