Boekbespreking. Boekwetenschappen. Je kunt liefhebbers van boeken geen groter plezier doen dan door ze een boek over boeken te geven. Vaak gaat de liefde zo ver dat een boek met interieurs met overwegend boeken voor hen wel iets weg heeft van een Walhalla. Books Do Furnish a Room dat enige tijd geleden verscheen bij Merrell Publishers  is zo’n boek. Met meer dan 150 foto’s van interieurs waarbij er een prominente plek is ingeruimd voor boeken, is het voor boekenliefhebbers een uitgave geworden om bij weg te dromen.

Nieuwe boeken. Fotografie. In New York, Los Angeles, Berlijn en het postcommunistische Oost-Europa heeft fotograaf Miron Zownir de zelfkant van de samenleving vastgelegd. In stedelijke gebieden is hij op zoek gegaan naar mensen die bewust of onbewust ervoor hebben gekozen om niet te voldoen aan 9 tot 5 baan en het bijbehorende burgerleven. Voor zijn camera kreeg hij zwervers, daklozen, dorpsgekken en hoeren. Op genadeloze, expressionistische zwart-wit foto’s zien we hoe zij hun dagen slijten in sombere voorsteden. De foto's zijn gebundeld in The Valley of the Shadow. The Photography of Miron Zownir dat in september zal verschijnen bij Gestalten .

Kijk op zijn website om een idee te krijgen van het soort foto's dat Miron Zownir maakt: www.mironzownir.com. 

Boekbespreking. Beeldende kunst. Letterlijk uren heb ik zitten bladeren en me verwonderd over de mysterieuze beelden die de Duitse schilder Neo Rauch (1960) op het canvas weet te toveren. In het boek Neo Rauch Paintings dat in april verscheen bij uitgeverij Hatje Cantz  staan meer dan 150 van zijn betoverende werken afgebeeld. Een heerlijk boek! Wie net als ik niet genoeg kan krijgen van de afbeeldingen in het boek, kan de schilderijen in het echt zien op twee tentoonstellingen  die georganiseerd zijn naar aanleiding van Rauch’s vijftigste verjaardag: één in Leipzig (Museum der bildenden Künste ) en één in München (Pinakothek der Moderne ). Beide tentoonstellingen zijn van eind april tot en met 15 augustus 2010 te bezoeken.

Nieuwe boeken. Er valt genoeg te vertellen over de auteur, scriptschrijver maar vooral schrijver van stripverhalen Alan Moore. Zo schreef hij de verhalen V for Vendetta, Watchmen en The League of Extraordinary Gentlemen die het niet alleen goed doen in de vorm van een graphic novel maar zich ook uitstekend lenen voor een vertaling naar het witte doek. Moore won talloze prijzen met zijn verhalen waaronder negen Eisners, zeven Harveys, meerdere Jack Kirby awards en de enige Hugo die ooit werd uitgereikt voor een graphic novel. In het door Gary Spencer Millidge samengestelde boek Alan Moore: Storyteller over deze bijzondere auteur dat volgend voorjaar bij Rizzoli Universe  zijn vele niet eerder gepubliceerde interviews, zelden getoonde tekeningen en foto's opgenomen. Op het omslag prijkt een karikatuur van de man zelf met zijn typerende verschijning.

Boekbespreking. Graphic novels. Donker en onheilspellend is de sfeer van het verhaal From Hell van schrijver Alan Moore en tekenaar Eddie Campbell. Vorige maand verscheen bij uitgeverij De Vliegende Hollander  deel één van deze klassieker in het genre van graphic novels voor het eerst in de Nederlandse vertaling . In From Hell brengen de auteurs de theorie van Stephen Knight tot leven dat de moorden die werden gepleegd door Jack the Ripper werden gepleegd om de geboorte van een buitenechtelijk van prins Albert Victor te verdoezelen. En hoewel deze theorie meerdere keren overtuigend onderuit is gehaald, weten Moore en Campbell een indrukwekkend verhaal neer te zetten. Voor iedereen die nog niet overtuigd is van de volwassenheid van de strip, is From Hell. Vanuit de hel verplicht leesvoer!

Nieuwe boeken. Graphic novels. Het volwassen worden van de strip begon in de decennia na de Tweede Wereldoorlog en toonde de eerste tekenen van volwassenheid vanaf het einde van de jaren zestig. Vanaf dat moment verschenen ook de eerste underground-strips. Eén van de iconen van dit genre is Robert Crumb’s Mr. Natural. Deze ogenschijnlijke goeroe met zijn kale kop, lange baard en dito gewaden, neemt geen blad voor de mond en is de personificatie van de vrijheid van de jaren zestig. Hoewel er al meerdere boeken zijn verschenen met Mr. Natural in de hoofdrol, verscheen deze maand bij uitgeverij Fantagraphics Books  een prachtige bundeling van Mr. Natural-verhalen onder de duidelijke titel The Book of Mr. Natural. In dit boek bevinden zich enkele klassiekers die elders al eerder zijn gepubliceerd maar ook het niet eerder in boekvorm verschenen "Mr. Natural and Devil Girl".

Nieuwe boeken. Graphic novels. Zelden komen zulke diverse talenten als zanger/componist/schrijver Lou Reed en tekenaar/beeldend kunstenaar Mattotti samen. Lou Reed behoeft als zanger van onder andere The Velvet Underground geen verdere introductie. Lorenzo Mattotti (1954) is een Italiaanse striptekenaar, grafisch artiest en illustrator. Zijn illustraties werden gepubliceerd in magazines als Cosmopolitan, Vogue, The New Yorker, Le Monde en Vanity Fair. Zijn werk is vaak lyrisch en kleurrijk. Het resultaat van hun samenwerking is het boek De Raaf naar het bekende verhaal van Edgar Allan Poe en is de rockopera van Bob Wilson in boekvorm. Deze ongetwijfeld bijzondere uitgave zal in oktober bij uitgeverij De Vliegende Hollander  verschijnen.

Nieuwe boeken. Graphic novels. Uitgeverij Fantagraphics Books  begon enkele jaren geleden met het ambitieuze plan om alle strips integraal uit te geven die in de vijftig jaar die de reeks Peanuts heeft gelopen, zijn verschenen. De uitgever heeft zichzelf tot doel gesteld om iedere twee jaar in één boek te bundelen. In augustus 2010 zullen de strips die in de jaren 1977 en 1978 in de krant zijn verschenen, worden gebundeld in wat alweer het veertiende deel van de reeks zal vormen: The Complete Peanuts 1977-1978. Een fantastische reeks!

Agenda. Dit jaar is het zestig jaar geleden dat Charles M. Schulz’ strip Peanuts voor het eerst in de krant verscheen. Vanaf 1950 tot aan de dood van de tekenaar in 2000 heeft de strip onafgebroken in talloze kranten gestaan. Hoewel de wereld van Peanuts voornamelijk uit kinderen bestaat, zijn de grappen vooral gericht op een wat ouder lezerspubliek. De bewoners hebben altijd dezelfde leeftijd gehouden maar de wereld om hun heen veranderde mee. Schulz schetste hierdoor een prachtig tijdsbeeld.

In het Nederlands Stripmuseum in Groningen  is vanaf morgen tot 12 september 2010 een overzichtstentoonstelling van zestig jaar Peanuts met onder meer strips, schetsen en reclame-uitingen te bewonderen.

Nieuwe boeken. Graphic novels. Op Cadoc.nl is er deze week uitgebreid aandacht voor graphic novels. De strip is allang niet meer een medium voor kleine kinderen, er is tegenwoordig voldoende keus voor volwassen lezers. De komende dagen zal ik daarom aandacht besteden aan enkele graphic novels die de komende maanden zullen verschijnen. Verrassend veel interessante titels worden uitgegeven door uitgeverij De Vliegende Hollander . Zo ook Getekend door David Small. In dit autobiografische boek vertelt Small over zijn tragische jeugd waarbij hij na een zogenaamde ongevaarlijke operatie zijn stem kwijtraakte doordat één van zijn stembanden was verwijderd. Hem was als veertienjarige niet verteld dat hij kanker had en men verwachtte dat hij niet lang daarna zou overlijden. Small had echter maar één wens: kunstenaar worden. In september 2010 zal deze Nederlandse vertaling van het oorspronkelijk in het Engels uitgegeven Stitches in de schappen van de betere boekhandels liggen.

Agenda. Vandaag was demissionair minister Middelkoop (Defensie) aanwezig bij de herdenking van de val van de moslimenclave in Srebrenica, vandaag op de kop af 15 jaar geleden. Binnen enkele dagen voltrok zich destijds de grootste massamoord in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog. De herdenking vindt plaats in Poto?ari, waar ook de Nederlandse Dutchbat-militairen in 1995 hun basis hadden. Op de begraafplaats zullen dan ook de slachtoffers worden begraven die het afgelopen jaar nog zijn geïdentificeerd. Fotograaf Daniel Koning reisde onlangs verschillende malen naar Srebrenica en legde er het dagelijks leven vast. Met zijn fotoboek Zilverstad Srebrenica 15 jaar later wil hij de aandacht vestigen op de bewoners van dit gebied en hun pogingen de draad van hun bestaan weer op te pakken.

Nieuwe boeken. Beeldende kunst. Wie altijd al alles wilde weten over moderne Mexicaanse kunst, kan vanaf oktober 2010 terecht bij de de University of Texas Press  die dan het boek Avant-Garde Art and Artists in Mexico uitgeeft. De geschiedenis van de Mexicaanse avant-garde wordt beschreven en geïllustreerd aan de hand van de dagboeken van Anita Brenner die zij in de periode 1925 tot 1930 heeft bijgehouden. Zij was destijds als journalist, kunst criticus en antropoloog werkzaam. Zij stond na de Mexicaanse revolutie heel dicht bij de kunstenaars die ‘het nieuwe Mexico’ een gezicht gaven en in het bijzonder bij Diego Rivera. Het boek bevat meer dan 600 afbeeldingen met werk van de meest vooraanstaande fotografen en kunstenaars uit die tijd, zoals Edward Weston, Tina Modotti, Diego Rivera, José Clemente Orozco, David Alfaro Siqueiros, Jean Charlot, Rufno Tamayo, José Guadalupe Posada en Lola Álvarez Bravo.

Boekbespreking. Fotografie. Al sinds 1980 portretteert fotograaf Peter Elenbaas Amsterdam en omgeving regelmatig vanuit de lucht. Op de foto’s zijn ondanks hun grotere afstand tot hun onderwerp nog steeds veel details te herkennen. In de zomer van 2009 verscheen in Het Parool alweer de zesde serie Amsterdam Onbewolkt. Elenbaas koesterde echter ook al jaren de wens om de Nederlandse kust vanuit de lucht te fotograferen. Die wens ging de afgelopen maanden in vervulling en vloog hij vele malen met een Cessna boven het Waddengebied waar hij vele fascinerende foto’s maakte van zowel de dorpen op Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog als de kwelders, zandbanken en bos- en duingebieden, met alles wat daar leeft. De jongste telg in de familie van de “Onbewolkt”-boeken is “De Wadden onbewolkt” dat onlangs verscheen bij uitgeverij Bas Lubberhuizen . Wie het zomergevoel nog niet heeft of het even kwijt is, heeft dat al na enkele bladzijden bladeren weer te pakken!

Nieuwe boeken. Beeldende kunst. Mark Bradford (1961) staat bekend om zijn grootschalige, abstracte collages. Zijn werk gaat in op verschillen tussen social-economische klassen, ras en geslacht in de steden van de Verenigde Staten. De collages maakt Bradford van materialen die hij in de omgeving van zijn atelier in Leimert Park (Los Angeles) heeft gevonden. In de uiteindelijke werken zie je de tegenstrijdige processen van creëren en vernietigen terug. Bij de Yale University Press  verschijnt eind deze maand de eerste monografie over Bradford en zijn werk: Mark Bradford. You're Nobody ('til Somebody Kills You).

Het boek maakt deel uit van de zojuist verschenen najaarscatalogus 2010 van de Yale University Press.

Nieuwe boeken. Beeldende kunst. In september 2010 verschijnt bij Phaidon  een herziene en uitgebreide monografie over de in 2007 overleden beeldend kunstenaar R. B. Kitaj. Samen met Lucian Freud, David Hockney and Francis Bacon maakt hij deel uit van de invloedrijke School of London. Met zijn krachtige, figuratieve werk verbeeldde hij politieke thema’s, erotiek en zijn eigen joodse identiteit. Deze herziene uitgave gaat ten opzichte van de eerdere uitgave in op de laatste fase van Kitaj’s loopbaan, bevat het vijftig extra kleurenafbeeldingen en is daarnaast een compleet overzicht van zijn werk opgenomen.

Agenda. De stad Utrecht is er trots op dat de meeste Rietveldgebouwen binnen haar grenzen liggen en dat het gemeentelijke Centraal Museum de grootste Rietveldcollectie ter wereld heeft. Daarom heeft de stad Utrecht 2010 tot Rietveldjaar uitgeroepen als startpunt in een meerjaren campagne om Rietveld als icoon van de stad Utrecht te profileren en zijn naam blijvend aan Utrecht te verbinden. Het Rietveldjaar wordt gelanceerd op 24 juni, de verjaardag van Rietveld. Vanaf dan vinden er wekelijks activiteiten plaats in de stad, de provincie maar ook daarbuiten. De in Utrecht geboren (1888) en overleden (1964) architect, grafisch ontwerper en meubelontwerper Gerrit Rietveld, wordt dan onder andere herdacht met een overzichtstentoonstelling die van 20 oktober 2010 tot 11 januari 2011 te zien is in het Centraal Museum . Bij NAi uitgevers verschijnen in het Rietveldjaar twee boeken over Rietveld en zijn werk: Rietvelds universum en De stoel van Rietveld.

Agenda. Museum Boijmans van Beuningen  toont vanaf dit weekend een wonderlijke installatie van het Zwitserse kunstenaarsduo Lutz & Guggisberg. Andres Lutz (1968) en Anders Guggisberg (1966) werken sinds 1996 samen aan een veelomvattend oeuvre. In hun atelier in Zürich ontstaan schilderijen, beelden en foto’s waaraan ze intensief samenwerken. Museum Boijmans Van Beuningen nodigt de kunstenaars deze zomer uit een grote museumruimte als tijdelijke studio in te richten. Een eerder door hen gemaakt theaterdecor, dat begin juni 2010 nog dienst deed in het Stadstheater van Bern, wordt door het duo in tien dagen om gevormd tot een ruimtelijke installatie waarin het publiek kan ronddwalen, zich kan verbazen en verwonderen. Het oeuvre van Lutz & Guggisberg laat zich lezen als een driedimensionale encyclopedie van heel gewone dingen. Een encyclopedie waarin elk voorwerp zijn eigen plaats heeft en ook een nieuw bestaan krijgt in een fantastische wereld die ongebreideld en alomvattend is. Op een speelse, ironische en absurde manier vragen Lutz & Guggisberg voortdurend naar de bekende weg, om daarna op zoek te gaan naar het onbekende in wat zo bekend lijkt. Absurde bouwsels worden afgewisseld met sculpturen waarin doodgewone voorwerpen bezielde wezens lijken. In maquettes en modellen, schilderijen en foto’s wordt zo een uiterst persoonlijk en fantasierijk wereldbeeld gecreëerd. Kijk voor meer informatie over het kunstenaarsduo op www.lutz-guggisberg.com. 

Nieuwe boeken. Vormgeving en toegepaste kunst. De rood-blauwe stoel van meubelontwerper en architect Gerrit Rietveld behoort met de Barcelona-stoel van Mies van der Rohe en de chaise longue van Le Corbusier tot de beroemdste moderne meubels ter wereld. Sinds 2006 figureert de roodblauwe stoel als beeldicoon van De Stijl in de canon van de Nederlandse geschiedenis. De stoel is opgenomen in belangrijke museumcollecties over de hele wereld. Onder de titel De stoel van Rietveld bestaande uit een boek en een DVD is de zoektocht naar de ontstaansgeschiedenis, het gebruik en de receptie van deze moderne klassieker door kunsthistorica Marijke Kuper beschreven. Het boek bevat nieuwe feiten en beeldmateriaal en een overzicht van alle tot nu toe bekende, vooroorlogse exemplaren van de stoel. Het is een open overzicht, want nog steeds bestaat de kans dat een onbekende of verloren gewaande originele roodblauwe stoel zo maar ergens opduikt... In de documentaire van grafisch ontwerper en filmmaker Lex Reitsma reconstrueert meubelrestaurateur Jurjen Creman de eerste, verdwenen uitvoering van de stoel. Het boek met de bijbehorende DVD verschijnen in oktober 2010 bij NAi Uitgevers  voor de spotprijs van slechts € 17,50!

Nieuwe boeken. Fotografie. Met de toenemende vraag naar “echt” en “authentiek” in het achterhoofd heeft fotograaf Asger Carlsen juist een beweging de andere kant op gemaakt. Met de serie Wrong heeft Carlsen een surrealistische wereld geschapen waarin wrange humor en absurditeit de boventoon voeren. De serie is eerder dit jaar bij Mörel Books  in boekvorm verschenen.

Kijk voor meer informatie over de fotograaf op www.asgercarlsen.com. 

Nieuwe boeken. CD/DVD. De Russische fotograaf Yevgeni Mokhorev (1967) begon al op achtjarige leeftijd met het maken van foto’s en op zijn negentiende begon hij al zijn carrière als professioneel fotograaf. Op de zojuist bij amadelio film  verschenen DVD Fragile. The Russian Photographer Evgeny Mokhorev brengt documentairemaker Christian Klinger de fotografie van ná de val van het Sovjet regiem in beeld met als stralende middelpunt de fotograaf Yevgeni Mokhorev, zijn stad St. Petersburg en de modellen die hij voor zijn camera krijgt. Christian Klinger vergezelt de fotograaf tijdens zijn werk in de straten van St. Petersburg waar hij geheel in de traditie van Brassaï werkt.

De website van amadelio film bevat ook een sectie met vele interesante interviews, onder andere met de Nederlandse fotografe Hellen van Meene .

Nieuwe boeken. Boekenliefhebbers lezen niet alleen graag hun boeken, ze kijken er ook graag naar. Met een liefdevolle blik bekijken ze hun volle boekenwanden. Hoe andere bibliofielen hun boeken hebben gehuisvest, kunnen we lezen maar vooral zien in het eerder dit jaar bij Merrell Publishers  verschenen Books Do Furnish a Room. Daarin valt te zien hoe sommige boekenliefhebbers iedere vierkante centimeter muur hebben benut voor het herbergen van hun kostbare bezit. Bij anderen zien we juist weer een hele bescheiden behuizing voor hun gekoesterde objecten.

Agenda. Vanaf vandaag is in het Nederlands Fotomuseum  (Rotterdam) de tentoonstelling Wall Street Stop met foto's van Reinier Gerritsen te zien. Reinier Gerritsen fotografeerde in 2009 – toen de wereldwijde economische crisis op zijn hoogtepunt was - in de metro van New York, om en nabij Wall Street. Zakenlieden staan geïsoleerd en in zichzelf gekeerd in de zwijgende massa. Zij reflecteren de collectieve verwarring over het instorten van het wereldwijde financiële systeem. Bij de tentoonstelling verschijnt de gelijknamige catalogus. Hoe het boek tot stand is gekomen kun je zien op de website van de fotograaf .

Boekbespreking. Fotografie. Wanneer een fotograaf persoonlijke rekeningen uit het verleden probeert te vereffenen dan wordt het oppassen. Zeker wanneer diezelfde fotograaf bewust afstand probeert te houden tussen de kijker en het getoonde beeldmateriaal. Het resultaat werkt averechts. Door de min of meer neutrale weergave van de foto’s en artefacten uit het leven van Willem en zijn tweelingbroer wordt je als kijker verplicht om juist dichterbij te komen. Je wordt als buitenstaander meegezogen in een wereld die niet de jouwe is maar waar je, of je wilt of niet, wel al vanaf een vroeg stadium een standpunt gaat innemen. Tussen de foto’s door construeer je een beklemmend verhaal waarbij je bij de laatste bladzijde hoopt dat het maken van dit boek een afsluitend ritueel is geweest. ____ en Willem is een indrukwekkend boek over onherstelbaar gemis geworden.

Nieuwe boeken. Fotografie. Liefhebbers van vroege fotografie en/of onze hoofdstad kunnen nog tot en met dit weekeinde terecht in het Stadsarchief Amsterdam . Daar is van 2 april tot en met 27 juni 2010 de tentoonstelling De eerste foto’s van Amsterdam 1845-1875 te zien met foto’s van onder meer Jacob Olie, Benjamin Brecknell Turner, Eduard Isaac Asser, Jan Adriaan van Eijk en Pieter Oosterhuis. Bij de tentoonstelling verscheen de gelijknamige door uitgeverij THOTH  uitgegeven catalogus. Deze uitgave laat zien hoe fotografen het bestaande beeld van de stad, bekend van schilderijen, prenten en tekeningen, veelal hebben herhaald en soms hebben bijgesteld. Maar we zien ook hoe fotografie onderdeel werd van het moderniserings-proces dat Amsterdam razendsnel veranderde in een grote moderne stad. Daarnaast biedt dit boek een staalkaart van uiteenlopende fotografische technieken en toepassingen zoals fotoalbums, souvenir- en reisalbums, kabinetfoto’s, stereofoto’s en nieuwsfoto’s. Een bijzondere plaats is ingeruimd voor de zestien grachtgezichten die de Britse waskaarsenfabrikant en landschapsfotograaf Benjamin Brecknell Turner in 1857 maakte.

Nieuwe boeken. Boekwetenschappen. Bij uitgeverij Philip Elchers  verscheen onlangs het boek Vroege Drukken Librije Zutphen van Lotte Hellinga. Het is het eerste deel van de vier te verschijnen vervolgdelen op de gerenommeerde wetenschappelijke Catalogus Librije Zutphen uit 2008 door Joke Renting-Kuijpers en Anne-Dirk Renting. Na de meer wetenschappelijke beschrijving in de Catalogus Librije Zutphen laat de vervolgreeks juist een breder publiek kennis maken met de schatten van de Librije. Op basis van vier thema’s wordt het boekenbezit en het ontstaan ervan behandeld in aantrekkelijk uitgevoerde boekuitgaven, die royaal voorzien zijn van illustraties. In dit eerste deel Vroege drukken Librije Zutphen neemt Lotte Hellinga de lezer mee de Librije in voor een rondleiding door de wereld van de vroege drukkunst. Door de lezer een aantal van de oudste gedrukte boeken beter te laten bekijken, geeft zij inzicht in de complexe ontwikkeling van het boek en van de drukgeschiedenis. Daarnaast laat zij zien dat de vroege drukken in de Librije Zutphen een verbazend goed overzicht geven van de verbreiding van de drukkunst door Europa vanaf het prille begin tot aan de Hervorming. De uitgave Vroege drukken Librije Zutphen verschijnt zowel in een eenmalige gebonden editie als in een ongelimiteerde paperback editie.